Het aantal boeken dat in Nederlandse bibliotheken wordt geleend daalt al jaren, net als het aantal abonnementhouders. Om dit tij te keren komen er steeds meer initiatieven om bibliotheken aantrekkelijker te maken. Om dit voor elkaar te krijgen wordt er vooral naar de retailsector gekeken. Want een bibliotheek kan profiteren van de kennis die in de retailsector al veel langer bestaat over klantenwerving, klantenbinding en natuurlijk ook inrichting en design. Er worden cursussen instore marketing georganiseerd voor bibliotheekmedewerkers. Of voorlichtingsfilms geproduceerd over hoe je een bibliotheek als winkel moet worden gezien.

Als het gaat om inrichting en design is er in de provincies Zuid- en Noord Holland en Overijssel gewerkt aan een retailconcept genaamd de whitebox. De whitebox is een modulair prototype van de Verleidelijkste Bibliotheek van Nederland. Het is een concept waarbij de fysieke bibliotheek en de digitale bibliotheek één geheel vormen. Of je nu binnenkomt via de fysieke of digitale voordeur, de bezoeker waant zich in dezelfde bibliotheek. Het is “een bibliotheek die klanten centraal zet met een aantrekkelijke inrichting, een spannende presentatie van materialen en een collectie die precies aansluit bij de wensen van de belangrijkste klantsegmenten.” Eén en al retailjargon dus op de websites van de bibliotheken en haar medewerkers:

De formule gaat bewaakt worden door een formulemanager. Die formulemanager let goed op de focuspunten, powerdisplays, werelden, signing en het nieuwe beeldmerk.

Soms gaat het nog verder. In het Deense Arhus bijvoorbeeld wordt nagedacht over het vernieuwen van de bibliotheek naar een “urban mediaspace.” Er moeten conferenties kunnen worden georganiseerd in het nieuwe bieb-gebouw, er komen expositieruimtes voor kunstenaars, kantoorruimtes voor starters, multimediale educatie-plekken, een café en verschillende podia waar voorstellingen worden gehouden. Delft heeft in het klein al iets soortgelijks: daar heet de bibliotheek tegenwoordig DOK. En volgens de website is het geen bibliotheek maar:

een moderne, inspirerende plek waar je boeken, muziek, films, kunst en games leent, informatie zoekt maar ook gewoon gezellig rondneust of kan genieten van het enorme aanbod van activiteiten.

Vorig jaar wonnen ze er in Delft de prijs mee voor beste bibliotheek.

Tot slot een aantal foto’s uit enkele Overijsselse bibliotheken die zijn gerestyled naar het winkelconcept whitebox. Ziet er erg mooi uit: